Szkolenie inspektorów nadzoru powłok malarskich statków morskich
zgodny z postanowieniem IMO SOLAS II-1/3-2
WYTYCZNE DOTYCZĄCE UZYSKIWANIA KWALIFIKACJI INSPEKTORÓW NADZORU WYKONYWANIA POWŁOK MALARSKICH ZGODNIE Z WYMOGAMI KONWENCJI SOLAS
Informacje wstępne / podstawa prawna |
Na podstawie art. 34a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów
(Dz. U. z 2003 r., Nr 24 poz. 199) wprowadza się wytyczne do stosowania przez Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni w zakresie nadzorowania kształcenia i egzaminowania inspektorów nadzoru wykonywania powłok malarskich oraz wydania świadectw zgodnie
z wymogami prawideł II-1/3-2 i XII/6 Międzynarodowej Konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu, zwanej Konwencją SOLAS.
Wytyczne określają warunki uzyskiwania świadectwa kwalifikacyjnego inspektora nadzoru powłok malarskich statków morskich, zwanego świadectwem, zgodnie z rezolucjami Komitetu Bezpieczeństwa na Morzu MSC.215(82) i MSC.216(82), wprowadzającymi poprawki do prawideł II – 1/3 – 2 i XII/6 Konwencji SOLAS, określającymi „Standardy techniczne wykonywania powłok ochronnych w zbiornikach balastowych przeznaczonych na wodę morską na wszystkich typach statków oraz w przestrzeniach podwójnego poszycia burtowego masowców”.
Do prowadzenia kształcenia i egzaminowania kandydatów na inspektorów nadzoru powłok malarskich wyznacza się Katedrę Elektrochemii, Korozji i Inżynierii Materiałowej Wydziału Chemicznego Politechniki Gdańskiej.
Katedra jest jedyną w Polsce jednostką dydaktyczno – naukową realizującą badania oraz kształcenie z zakresu korozji i ochrony przed korozją współpracującą
z przedsiębiorstwami budującymi i remontującymi statki.
Katedrą kieruje prof. dr hab. inż. Kazimierz Darowicki, uznany na świecie ekspert
w dziedzinie badań z zakresu korozji i powłok ochronnych. Ponadto, kadrą naukowo
– dydaktyczną stanowi ośmiu doktorów na stanowiskach adiunktów oraz pięciu doktorantów, co gwarantuje odpowiedni poziom kształcenia i stosowanie właściwych środków dydaktycznych.
Katedra jest instytucją profesjonalną dającą gwarancje właściwego szkolenia inspektorów nadzoru powłok malarskich w zakresie regulacji prawnych określonych
w Konwencji SOLAS.
|
Warunki realizacji szkolenia i egzaminowania |
Do realizacji szkolenia została wyznaczona kadra naukowo – dydaktyczna oraz współpracownicy Katedry Elektrochemii, Korozji i Inżynierii Materiałowej Wydziału Chemicznego Politechniki Gdańskiej.
W szkoleniu mogą brać udział osoby posiadające:
1) pięcioletnią praktykę na stanowisku nadzorującego wykonywanie prac malarskich, albo
2) wykształcenie średnie oraz dwuletnią praktyką na stanowisku nadzorującego wykonywanie prac malarskich, albo
3) wykształcenie wyższe oraz studia podyplomowe z zakresu powłokowych technologii antykorozyjnych i roczną praktykę na stanowisku nadzorującego wykonywanie prac malarskich, albo
4) wykształcenie wyższe z zakresu powłokowych technologii antykorozyjnych
i półroczną praktykę na stanowisku nadzorującego wykonywanie prac malarskich.
Szkolenie należy realizować zgodnie z ramowym programem nauczania i warunkami jego realizacji, stanowiącymi załącznik do wytycznych. Przebieg i terminy zajęć należy odnotować w dzienniku zajęć.
Po zakończeniu szkolenia należy przeprowadzić egzamin w dwóch etapach: pisemnym i praktycznym.
Warunkiem zdania egzaminu jest uzyskanie pozytywnej oceny z etapu pisemnego
i praktycznego.
Etap pisemny egzaminu przeprowadza się w formie testu zawierającego co najmniej 50 zamkniętych i otwartych pytań. Na arkuszach testu umieszcza się ilość punktów, jaką można maksymalnie uzyskać za prawidłową odpowiedź na poszczególne pytania. Warunkiem dopuszczenia do etapu praktycznego egzaminu jest uzyskanie, co najmniej 60% ogólnej liczby punktów, co oznacza uzyskanie oceny pozytywnej z etapu pisemnego egzaminu.
Etap praktyczny składa się z trzech losowo wybranych zadań. Warunkiem uzyskania pozytywnej oceny z etapu praktycznego egzaminu jest prawidłowe wykonanie trzech wylosowanych zadań.
W celu przeprowadzenia egzaminu powołuje się komisję egzaminacyjną
w składzie co najmniej trzech osób, z udziałem przedstawiciela administracji morskiej, sprawującego nadzór nad realizowanym szkoleniem.
Członkowie komisji powinni posiadać:
tytuł profesora lub doktora w zakresie korozji lub technologii powłok antykorozyjnych, albo
wykształcenie wyższe i kwalifikacje inspektora nadzoru powłok malarskich określone postanowieniami Konwencji SOLAS.
Przedstawiciel administracji morskiej powinien posiadać wykształcenie wyższe
i doświadczenie dydaktyczne w zakresie kształcenia zawodowego.
Wyniki egzaminu odnotowuje się w protokole, który powinien zawierać:
skład komisji egzaminacyjnej,
imię i nazwisko zdającego,
wyniki etapu pisemnego i praktycznego,
nr świadectwa, które otrzymała osoba po zdanym egzaminie,
podpisy członków komisji egzaminacyjnej.
Do protokołu załącza się prace pisemne zdających oraz zbiór zadań praktycznych, które wykonywali zdający w czasie egzaminu. Dokumentację szkoleniową stanowią: dziennik zajęć i protokół egzaminacyjny z załącznikami.
|
Świadectwa ukończenia szkolenia |
Wzór świadectwa opracowuje ośrodek szkoleniowy. świadectwo podlega zatwierdzeniu przez organ administracji morskiej, uznający i nadzorujący proces szkolenia. świadectwo powinno zawierać następujące informacje:
oznaczenie ośrodka szkoleniowego oraz oznaczenie organu administracji morskiej uznającego i nadzorującego proces szkolenia,
imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia uzyskującego świadectwo
tytuł kwalifikacyjny wraz z podstawą prawną wynikającą z Konwencji SOLAS
informacje o zrealizowanym programie i wynikach egzaminu,
numer świadectwa,
podpisy: kierownika ośrodka, członków komisji, przedstawiciela administracji morskiej,
pieczęć ośrodka.
Ośrodek prowadzi rejestr wydanych świadectw, w którym absolwenci potwierdzają ich odbiór.
|
Nadzór nad procesem szkolenia |
Nadzór nad procesem szkolenia sprawuje Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni.
W celu realizacji nadzoru przeprowadzane są kontrole nie rzadziej niż raz na rok, które obejmują:
prowadzenie szkolenia na podstawie programów zgodnych z ramowymi programami szkoleń,
zapewnienie uczestnikom szkolenia dostępu do materiałów dydaktycznych dotyczących tematyki prowadzonych zajęć,
prowadzenie dzienników zajęć,
prowadzenie rejestru wydawanych zaświadczeń o ukończeniu szkoleń,
dysponowanie salą wykładową wyposażoną w pomoce dydaktyczne,
kwalifikacje kadry naukowo – dydaktycznej z zakresu tematyki prowadzonego szkolenia.
Zespół kontrolujący, w składzie co najmniej dwóch osób, powołuje Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni. W skład zespołu może być powołany przedstawiciel ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej. Zespół z kontroli sporządza protokół, który przekazuje Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni. W przypadku stwierdzenia uchybień, Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni zobowiązuje Kierownika Katedry do ich usunięcia we wskazanym terminie. W przypadku ich nie usunięcia powiadamia ministra właściwego ds. gospodarki morskiej, który może anulować wytyczne będące podstawą prowadzenia szkoleń.
|
Postanowienia końcowe |
Niniejsze wytyczne będą obowiązywać do czasu wejścia w życie zmian w ustawie o bezpieczeństwie morskim i aktach wykonawczych wydanych na ich podstawie.
Wytyczne wchodzą w życie z dniem podpisania.
ZATWIERDZIŁ
MINISTER INFRASTRUKTURY
Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej – gospodarka morska, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 216, poz. 1594).
|
I RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA CZEśCI TEORETYCZNEJ I PRAKTYCZNEJ KURSU INSPEKTORÓW NADZORU POWŁOK MALARSKICH STATKÓW MORSKICH ZGODNE Z POSTANOWIENIEM Konwencji SOLAS II-1/3-2 i XII/6
| Temat |
Zagadnienie teoretyczne |
Zagadnienie praktyczne |
Ilość godzin (w./ćw.) |
| KONWENCJA SOLAS |
Kurs inspektorów
Konwencja SOLAS: Historia, cel powstania, zobowiązania wynikające z jej stosowania.
Podstawa prawna szkolenia.
|
|
1 / 0 |
| KOROZJA |
Korozje i rodzaje uszkodzeń
Natura procesów korozyjnych, korozja elektrochemiczna, rodzaje ogniw korozyjnych. charakterystyka rodzajów korozji:
korozja ogólna, korozja galwaniczna, korozja wżerowa, korozja szczelinowa, erozja korozja, korozja selektywna, naprężeniowe pękanie korozyjne, korozja międzykrystaliczna.
Podstawy technologii ochrony przed korozja
Ochrona katodowa. Współdziałanie powłok i ochrony katodowej. Kryteria ochrony katodowej. Elektrody odniesienia.
Ochrona powłokowa: wykładziny, farby lakiery, podstawowe składniki.
Inhibitory korozji: inhibitory katodowe, anodowe i mieszane.
Materiały i projektowanie konstrukcji
Materiały konstrukcyjne (stal konstrukcyjna, trudnordzewiejące, stopowe, tytan, stopy niklu, miedź i stopy miedzi, cynk, aluminium) i ich właściwości korozyjne w różnych środowiskach. Wpływ rozwiązań konstrukcyjnych na ograniczanie procesów korozyjnych.
Rodzaje powłok malarskich i ich właściwości. powłoki proszkowe, asfaltowe, gumowe, galwaniczne, ogniowe –, zakres stosowania, wady i zalety
|
| 5 / 0 |
| POWŁOKI OCHRONNE |
Mechanizmy utwardzania materiału powłokowego
Wysychanie fizyczne farby;
Utwardzanie chemiczne.
Przykłady wyrobów malarskich.
Specyfikacja powłok
Rodzaje wyrobów malarskich ich właściwości fizykochemiczne i odpornościowe.
Okres trwałości powłoki.
Defekty powłok
Przyczyny defektów malarskich.
Rozpoznawanie defektów, pochodzenie defektu, procedura usuniecie defektu, Defekty powłok: utrata przyczepności, pęcherzenie, kraterowanie, rybie oczy, ukłucia szpilką, spękania i inne).
Sprzęt do malowań i zastosowań specjalnych
Malowanie proszkowe i systemy do nanoszenia elektrostatycznego. Malowanie kataforetyczne i wyroby wodorozcieńczalne. Natrysk hydrodynamiczny. Natrysk pneumatyczny. Agregaty malarskie i wyposażenie malarni, podgrzewacze, mieszalniki. Sprzęt do powłok specjalnych.
|
|
4 / 0 |
| PRZYGOTOWANIE POWIERZCHNI |
Czyszczenie powierzchni
Narzędzia do czyszczenia powierzchni. Urządzenia do czyszczenia płomieniowego, obróbki strumieniowo-ściernej. Rodzaje ścierniw. Odtłuszczanie – rozpuszczalniki i emulsje. Trawienie. Powłoki konwersyjne – fosforanowanie, chromianowanie. Przetwarzacze rdzy.
Usuwanie wilgoci
Wentylacja na stanowisku malarskim Temperatura punktu rosy. Kabiny natryskowe. Urządzenia do ogrzewania i usuwania wody z powietrza.
Waterjetting
Definicja i podział (LPWC, HPWC, HPWJ, UHPWJ), właściwości. Usuwanie soli rozpuszczalnych i tłuszczów z powierzchni. Ogrzewanie powierzchni Wzorce powierzchni po waterjettingu. Wyroby malarskie stosowane do powierzchni po waterjettingu.
|
Kontrola zanieczyszczeń jonowych na powierzchni
Kontrola szorstkości powierzchni
Badanie jakości ścierniw
Oznaczanie wilgotności względnej i temperatury punktu rosy na podłożach przygotowanych do malowania
Pokaz przygotowania powierzchni do malowania za pomocą wody pod wysokim ciśnieniem oraz ocena przygotowania powierzchni po obróbce wodą pod wysokim ciśnieniem
|
3 / 9 |
| INSPEKCJA POWŁOK |
Zadania inspektora
Procedury inspektorskie kontrola podłoża, przygotowanie powierzchni, nakładanie wyrobu, kontrola ostateczna oraz przygotowanie dokumentacji.
Procedury kontrolne
Sprawdzanie parametrów procesu tworzenia zestawu malarskiego, ocena stanu wyjściowego powierzchni, ocena stanu podłoża, stopnia zardzewienia, wizualna ocena stanu podłoża, ocena obecności jonów, sprawdzanie farb w stanie ciekłym oraz utwardzonej powłoki.
Zastosowanie procedur inspekcji do testowania destrukcyjnego i niedestrukcyjnego
Metody destrukcyjne i niedestrukcyjne oceny. Procedury stosowane przy badaniach destrukcyjnych i niedestrukcyjnych.
Przyrządy do inspekcji i metody testowania
Mierniki grubości powłok suchych i mokrych, zestawy do wyznaczania obecności soli rozpuszczalnych na podłożu, mierniki temperatury i wilgotności, komparatory chropowatości, noże do wyznaczania przyczepności metodą siatki nacięć, przyrząd do wyznaczania przyczepności metoda odrywową, testery defektów metodą nisko- i wysokonapięciową.
Techniki inspekcji powłok
Inspekcja podłoża –na zgodność ze standardem ISO 8501-3- stan spawów, odpryski i zaokraglenia krawędzi. Ocena stanu podłoża Ocena czystości powierzchni. Sprawdzenie obecności soli rozpuszczalnych na powierzchni podłoża (metoda z użyciem konduktometru i metoda Bresla). Ocena prawdopodobieństwa wystapienia kondensacji wody – pomiar parametrów klimatycznych w czasie nakładania powłok, wyznaczanie punktu rosy. Ocena chropowatości powierzchni – definicja współczynnika Ry5, komparatory, profilometry, przyrząd z taśmą replikacyjną.
Ocena ciekłego wyrobu malarskiego – pomiar lepkości, gęstości, zawartości części stałych.
Pomiar grubości powłok mokrych i suchych. Obliczanie zużycia farby. Wyznaczanie przyczepności warstwy farby do podłoża i przyczepności międzywarstwowej. Wyznaczanie twardości powłoki.
|
Badanie grubości powłoki mokrej
Badanie grubości powłoki wyschniętej
Badanie twardości powłok malarskich
Pomiar impedancji powłok malarskich
Badanie szczelności powłok malarskich; Badanie metodą niskonapięciową (ASTM D 5162); Badanie metodą wysokonapięciową (ASTM D 5162)
Pomiary przyczepności: Pomiary przyczepności powłoki do podłoża zgodnie z ISO 2409
Pomiary przyczepności przy użyciu testu z taśmą (ASTM D3359)
Pomiary przyczepności metodą pul-off (ISO 4624)
|
5 / 12 |
| OCENA WYROBU MALARSKIEGO |
|
Kontrola lepkości wyrobów malarskich
Badanie zdolności krycia przez wyroby malarskie
Ocena roztarcia pigmentów
Identyfikacja rozpuszczalników/rozcieńczalników
|
0 / 6 |
| NORMY I DOKUMENTACJA |
Normy
ISO, ASTM, NACE
Uzgodnienia przedwykonawcze
Przegląd MSDS i karty technicznej wyrobu malarskiego i opis techniczny powłoki
Symbole na opakowaniach farb dotyczących składu. Kontrola czasu ekspozycji i ochrony osobistej. Toksyczność i wiadomości ekologiczne. Przechowywanie wyrobu i środki ostrożności przy stosowaniu wyrobu. Postępowanie w przypadku wystąpienia zagrożenia.
Wiedza wymagana przez ANNEX 2 M.S.C./Circ.1198 i techniczna dokumentacja (Coating Technical File)
Wymagania dotyczące wyboru zestawu grunt + farby: wymagania do konstrukcji zbiorników balastowych; odbiory konstrukcji stalowej i powierzchni przed malowaniem; warunki aplikacji farb; odbiory powłok malarskich w zbiornikach balastowych, sposoby i wymagana ilość pomiarów
Prowadzenie dokumentacji
sposób wypełniania; kontrola prawidłowego prowadzenia; przekazywanie technicznej dokumentacji; archiwizowanie technicznej dokumentacji
Kalkulacja kosztów prac malarskich, ochrona środowiska i bezpieczeństwo. Koszty przygotowania powierzchni , koszty prac malarskich, koszty prac pomocniczych
Bezpieczne wykonywanie prac malarskich, zagrożenia dla organizmu oraz środowiska
|
|
5 / 0 |
| |
Wymiar godzinowy wykładów |
Wymiar godzinowy ćwiczeń laboratoryjnych |
23 / 27 |
| |
TEST TEORETYCZNY |
EGZAMIN PRAKTYCZNY |
4 / 6 |
Warunki realizacji szkolenia |
1. Ośrodek realizujący szkolenie powinien posiadać:
1) Salę dydaktyczną wyposażoną w:
a) rzutniki,
b) odtwarzacz wideo,
c) rzutnik multimedialny,
d) filmy,
e) instrukcje,
f) normy.
2) Laboratorium wyposażone w:
a) mierniki grubości,
b) kubki Forda,
c) noże krążkowe,
d) gindometry,
e) mierniki impedancji,
f) odrywowe mierniki przyczepności,
g) komparatory,
h) profilometry,
i) refraktometry.
3) środki ochrony osobistej:
a) fartuch ochronny,
b) okulary ochronne,
c) rękawice ochronne,
4) Podręczniki, skrypty dla słuchaczy z zakresu realizowanego szkolenia
2. Jedno stanowisko ćwiczeniowe w laboratorium może być przeznaczone maksimum dla dwóch słuchaczy. Część zajęć laboratoryjnych może być zrealizowana w stoczniach
|
UZASADNIENIE |
Projekt wytycznych Ministra Infrastruktury jest realizacją postanowień 82 sesji Komitetu Bezpieczeństwa na Morzu Międzynarodowej Organizacji Morskiej, podczas której uchwalono poprawki do Konwencji SOLAS.
Rezolucją MSC.216(82) z dnia 8 grudnia 2006 r. wprowadzono poprawki do prawideł II-1, II-2, III, XII Konwencji SOLAS. Uchwalone standardy zostały wprowadzone do prawideł II-1/3-2 i XII/6. Natomiast Rezolucją MSC.215(82) z dnia 8 grudnia 2006 r. ustanowiono standardy techniczne wykonywania powłok ochronnych w zbiornikach balastowych przeznaczonych na wodę morską we wszystkich typach statków oraz w przestrzeniach podwójnego poszycia burtowego masowców.
W wyniku wprowadzonych zmian, podmioty je realizujące zostały zobowiązane, aby osoby nadzorujące wykonywanie powłok malarskich posiadały odpowiednie kwalifikacje, ich szkolenie odbywać się powinni pod nadzorem administracji morskiej.
Opracowane na tej podstawie wytyczne określają sposób organizacji szkolenia zgodnie z wymogami Konwencji SOLAS.
W wytycznych założono, że minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, mając na uwadze specyfikę wykonywania prac malarskich i uwzględniając aktualny stan wiedzy
w tej dziedzinie, określa:
1. tryb i nadzorowanie szkoleń prowadzonych przez ośrodek oraz przeprowadzania kontroli i oceny szkoleń,
2. ramowy program szkolenia,
3. tryb, sposób i terminy przeprowadzania egzaminów przez Komisję,
4. kryteria, którym powinni odpowiadać uczestnicy szkolenia, kandydaci na wykładowców i członków Komisji Egzaminacyjnej.
Program został opracowany przez prof. Kazimierza Darowickiego
w Katedrze Elektrotechniki, Korozji i Inżynierii Materiałowej Politechniki Gdańskiej.
Wytyczne pozwolą na prowadzenie szkoleń celem właściwego przygotowanie inspektorów powłok malarskich w Polsce. Ich realizacja nie spowoduje skutków finansowych dla budżetu państwa, natomiast przyniesie oszczędności przedsiębiorcom, którzy nie będą zmuszeni wysyłać swoich pracowników na szkolenia zagraniczne
|
Wzór certyfikatu kompetencji |
|
Wszelkie prawa zastrzeżone Politechnika Gdańska ® 2007
|
